سيد عبد الحسين طيب

كلم الطيب 16

كلم الطيب در تقرير عقايد اسلام ( فارسى )

اجزاء داراى ثقل و سنگينىاند و هر چه داراى سنگينى باشد قابل تقسيم است و نيز اين اجزاء داراى جهات ششگانه ( جلو ، عقب ، بالا ، پائين ، راست و چپ ) و همچنين داراى ابعاد ثلاثه ( طول ، عرض و عمق ) هستند بنابراين قابل تقسيمند . و امروزه ميگويند « كليه اجسام از بسيط « ساده » ( جسمى است كه داراى يك عنصر باشد ) و مركب ( جسمى است كه از دو يا چند عنصر تركيب شود ) از ذرات بسيار ريز بنام مولكول تشكيل شده و مولكول با آن همه كوچكى داراى يك يا چند اتم است و اتم نيز از مقدارى الكتريسيته مثبت بنام پروتون و مقدارى الكتريسيته منفى بنام الكترون ساخته شده است و وضع قرار گرفتن آنها در اتم به اين نحو است كه تمام پروتونها و در حدود نصف الكترونها در مركز اتم تشكيل قسمت سنگينى باسم هسته را ميدهند و بقيه الكترونها اطراف هسته در يك يا چند دايره مختلف قرار دارند و با سرعت زيادى در مدارهاى معينى بدور هسته ميچرخند مانند ستارگان منظومه شمسى كه دور آفتاب گردش ميكنند . و همين بيان دليل است بر اينكه جسم را هر چه ساده كنند باز قابل تجزيه و تقسيم است . و عرض موجوديست كه قوامش بجوهر باشد و اين بر نه قسم است كم ، كيف ، اين ، متى ، وضع ، جده ، اضافه ، فعل و انفعال . كم عرضى است كه ذاتا در يك جهت قابل قسمت باشد و اين بر دو قسم است كم متصل مانند خط و كم منفصل مثل اعداد . و كيف عرضى است كه ذاتا قابل قسمت نيست و تصور آن بستگى بتصور چيز ديگر ندارد و اين هم داراى اقسامى است كه اين مختصر گنجايش ذكر آن را ندارد مانند ملكات نفسانى و الوان و غيره . و اين بمعنى حصول در مكان و متى بمعنى حصول در زمان است و وضع هيئتى است كه از نسبت دادن بعض اجزاء جسم ببعض ديگر يا از نسبت دادن امور خارجى مانند قيام و قعود براى جسم حاصل مىشود .